Jam van der AA

‘Ik zoek naar een angel in het zijn. Naar wonderschone pijn’

Waar kunnen we jouw werk aan herkennen? ,,Mijn werk is nooit pijnloos. Het equilibrium tussen blijdschap en verdriet is een van de mooiste momenten waarop een mens diep geraakt kan worden. We hebben het nodig om geraakt te worden. We moeten blijven worden geconfronteerd met onze eigen menselijkheid en die van de Ander. Ik ben altijd op zoek, naar dingen die gerepareerd moeten worden. En dan geen spullen, zeg maar.’’

Hoe ga jij te werk? ,,Ik doe maar wat, zou ik bijna zeggen. Ik merk dat hoe meer ik mezelf laat gaan en hoe meer ik pas reflecteer of beoordeel als dingen af zijn of ergens op beginnen te lijken, hoe beter ik mijn werk vind. Soms denk ik: ik ben een soort doorgeefluik. Ik heb geen idee wie in mij al die plannen toch steeds zit te bedenken. Ik probeer een vertaalslag te maken van het persoonlijke, naar een universeel verhaal. Ik zoek naar een angel in het zijn. Naar wonderschone pijn. Als je de angel vindt, weet je ook waar je de opluchting of de verlossing kunt vinden.’’

Welke kunstenaar inspireert jou? ,,Ik houd bijna alleen maar van vrouwelijke kunstenaars zoals Louise Bourgeois, Sophie Calle, Paulien Oltheten, maar ook van Bas Jan Ader. Ik vind hem heel gevoelig. Ik geniet van de vreemdsoortige mengeling van hoogstpersoonlijk en conceptueel. En mooi beeld. 
Het is misschien cliché om van Frida Kahlo te houden, maar zij is een groot voorbeeld voor mij. Ik zou willen dat in mijn directe omgeving zulke voorbeelden vanzelfsprekend zouden zijn. Vrouwen doen nog altijd niet helemaal mee. Dat stoort me. Vrouwen moeten altijd een stapje extra zetten. Zich altijd verklaren waarom ze vrouwenwerk maken. Altijd maar weer irrelevante vragen beantwoorden. Heb je dat ooit een man horen uitleggen, waarom hij mannenwerk maakt? Of hoe hij zijn carrière met kinderen gaat combineren? Of waarom hij die en die kleren draagt?’’

Waarom doe je mee aan Vensterbank? ,,Hanging out to dry… Ik vind het gegeven van ‘in de etalage staan’, je niet kunnen verschuilen achter uur en tijd en ‘geschikt’ publiek heel interessant. Ik ben zelf ook actief in de straatkunst. Straatkunst houdt er een heel ander discours op na dan ‘echte’ kunst, terwijl dat niet zo heel veel zou moeten uitmaken. Het gaat tenslotte allemaal om beeldtaal, denk ik. Ik vind dat spelen met regels heel erg interessant.”

Foto Maria Dabrowski

Jouw werk is te zien in een voormalig all you can eat-restaurant. Wat zou jij er bestellen? ,,Ik heb het geprobeerd all you can eat. Het doet me denken aan eetwedstrijden. En dat vind ik een pervers en belachelijk gegeven. Ik ben voor matigheid, maar met bier bijvoorbeeld, vind ik dat echt moeilijk. Ik zou liever naar de plek gaan waar ze koken met spullen die over zijn, van de markt of uit de container van de supermarkt die het liever weggooit dan weggeeft. Eten wat de pot schaft. En dat je zoveel kunt opscheppen als je wilt tegen donatie. Ja, die plekken bestaan. Mensen noemen dat soms linkse bolwerken. Ik houd van plekken waar de dingen anders gaan. Met een kijk op de wereld vanuit overvloed. Er is genoeg. Er is echt genoeg voor iedereen. Ik vind het jammer dat er bange mensen zijn die steeds maar meer willen. Ten koste van een heleboel anderen.’’

Daddy issues (2019)
Lust for life (2018)
False memory syndrome (2014)
Nothing left (2018)
I still do care (2018)

Mijn werk is nooit pijnloos. Het equilibrium tussen blijdschap en verdriet… is een van de mooiste momenten waarop een mens diep geraakt kan worden. We hebben het nodig om geraakt te worden. We moeten blijven worden geconfronteerd met onze eigen menselijkheid en die van de ander. Ik ben altijd op zoek, naar dingen die gerepareerd moeten worden… Kun je een verbroken vriendschap repareren? Kun je een gebeurtenis die mis ging, maken?

Ik merk dat hoe meer ik mezelf laat gaan en hoe meer ik pas reflecteer of beoordeel als dingen af zijn of ergens op beginnen te lijken, hoe beter ik mijn werk vind. Soms denk ik, ik ben een soort doorgeefluik. Ik heb geen idee wie, in mij, al die werken bedenkt. Ik probeer een vertaalslag te maken van het persoonlijke, naar een universeel verhaal. Ik zoek naar een angel in het zijn. Naar wonderschone pijn. Als je de angel vindt, weet je ook waar je de opluchting of de verlossing kunt vinden.

www.jamvanderaa.nl
instagram.com/jamvanderaa